ताण – तणाव व्यवस्थापन कौशल्ये
"जीवन ताणाशिवाय जगताच येत नाही; त्याचे नियंत्रण करता येण हे एक व्यवस्थापन
आहे"
मनुष्य जीवन हे जसे अडथळे, संघर्ष व समस्या यापासून
मुक्त नाही; तसेच ते आनंदापासूनही दूर नाही, बाह्य घटनांच्या परिणामापासून दूर राहण्यासाठी स्वत:ला स्वतंत्र
व सक्षम बनवले पाहिजे.- हम्बोल्ट (२००७)
मानवाच्या उत्पत्तीपासून
आजपर्यंत, बालकापासून वृद्धापर्यंत
जर कोणती गोष्ट त्यांची कायम साथ करीत असेल तर ती म्हणजे ‘ताण’ (Stress) होय. एकविसाव्या शतकात
तर ‘ताण’ हा परवलीचा शब्द होऊन गेला आहे. एकविसावे शतक हे मानसिक विकारांचे शतक
होण्याची संभाव्यता जाणवते (WHO).
आपली प्रत्येक मानसिक
क्रिया ही आपल्या शरीरातील स्वायत्त नससंस्थेकडून कार्यान्वित केलेल्या मनोशारीरिक
प्रतिसादाशी संंबंधित असते. त्यामुळे आपणास मानसिक क्रिया किंवा ताण - तणाव
समजावून घेताना स्वायत्त नससंस्था समजावून घेणे महत्वाचे वाटते.